3. Goed pensioenfondsbestuur

Stichting Pensioenfonds UWV is het ondernemingspensioenfonds van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) en is statutair gevestigd in Amsterdam. De stichting werd op 1 januari 2003 opgericht en staat bij de Kamer van Koophandel ingeschreven onder nummer 34183728.

De onderstaande afbeelding toont het werkveld van Pensioenfonds UWV. Hierin zijn de organisatiestructuur (lichtblauw), de werkgever (donkerblauw) en de toezichthouders, de onafhankelijke accountant en de certificerend actuaris (groen) weergegeven. Er waren in 2025 geen veranderingen in de organisatiestructuur.

In het derde kwartaal van 2024 vond de zelfevaluatie van het bestuur plaats met externe begeleiding. Het bestuur heeft tijdens de zelfevaluatie nadrukkelijk stilgestaan bij de implementatie van de Wet toekomst pensioenen. Dit betreft zowel de interne samenwerking binnen het bestuur als de samenwerking met andere betrokken partijen. In het voorjaar van 2025 vond een vervolgsessie plaats op de zelfevaluatie van 2024. In deze sessie stond het bestuur stil bij:

• De opvolging van de afspraken die voortvloeiden uit de zelfevaluatie van 2024.
• De nog openstaande onderwerpen die in de zelfevaluatie van 2024 minder of niet aan bod zijn gekomen.
• De samenwerking met het Verantwoordingsorgaan en de Raad van Toezicht, in aanloop naar de adviesaanvraag en goedkeuring van het invaarbesluit.

De volgende zelfevaluatie bestuur wordt gepland na de zomer van 2026.

Ons fonds heeft een gedragscode. Jaarlijks tekenen de bestuursleden en andere verbonden personen voor de naleving van de gedragscode. In 2024 is de gedragscode geëvalueerd en geactualiseerd, met als uitgangspunt het denkkader van ethisch leiderschap.

Daarnaast staat het bestuur jaarlijks stil bij het onderwerp integriteit. In 2025 is de Systematische Integriteitsrisicoanalyse (SIRA) geactualiseerd en aangevuld met beheersmaatregelen gericht op het waarborgen van het integere gebruik van kunstmatige intelligentie (AI), als voorbereiding op een mogelijk toekomstig gebruik binnen ons fonds.

Het bestuur heeft voortdurend aandacht voor de kennis en vaardigheden die nodig zijn om zijn taken goed te kunnen vervullen. De deskundigheidsmatrix maakt inzichtelijk op welke onderwerpen kennisontwikkeling nodig is. Net als in voorgaande jaren was in 2025 vermogensbeheer een belangrijk onderwerp en werden op dit gebied verschillende kennissessies georganiseerd die dieper ingingen op actuele onderwerpen. 

Deze kennissessies worden gepland voorafgaand aan iedere bestuursvergadering waarbij het relevante vermogensbeheervraagstuk aan bod komt. Gelet op het lopende project Wet toekomst pensioenen is het beleggingsbeleid in het nieuwe pensioenstelsel nadrukkelijk aan de orde gekomen.

Naast vermogensbeheer zijn in 2025 ook themasessies over andere onderwerpen georganiseerd en behandeld. Voorbeelden zijn de jaarlijks terugkerende integriteitsessie, themasessies over de Wet toekomst pensioenen en IT-risicomanagement (DORA).

We hebben een HRM-beleid (personeelsbeleid) om de geschiktheid van bestuursleden en de diversiteit en de continuïteit binnen het bestuur te waarborgen. Het HRM-beleid richt zich op het aantrekken en behouden van geschikte bestuursleden en op het bevorderen van hun deskundigheid. Het doel is een beheerste en integere bedrijfsvoering op de lange termijn. Het HRM-beleid past bij onze omvang, organisatie en werkzaamheden. We evalueren het beleid minimaal elke drie jaar. In 2024 vond de driejaarlijkse evaluatie van het HRM-beleid plaats, waarbij het beleid aangepast is aan de meest recente ontwikkelingen in de wet- en regelgeving.

In ons beloningsbeleid staat welke vergoeding (externe) bestuursleden, leden van het verantwoordingsorgaan en de raad van toezicht voor hun werkzaamheden krijgen. Met ons beloningsbeleid willen we geschikte leden voor fondsorganen aantrekken en behouden. Daarnaast hebben wij het beloningsbeleid zo ingericht dat we het integriteitrisico goed kunnen beheersen. Het beloningsbeleid moedigt bijvoorbeeld niet aan om te grote risico’s te nemen. Ook verstrekken we geen leningen aan bestuurders en zijn er geen vorderingen op (oud-)bestuurders. 

Alle bestuurders namens werkgever en -werknemers krijgen een primaire vergoeding van de werkgever. Werkgever heeft hiervoor zelf contractuele afspraken gemaakt met deze bestuurders (inclusief de voorzitter van het bestuur). De werkgever stelt bestuurders beschikbaar om werkzaamheden te doen voor het fonds. De vergoeding is geheel voor rekening van de werkgever. Het fonds kent een aanvullend beloningsbeleid voor bestuurders, gericht op het compenseren van de tijdsinvestering naast hun reguliere functie bij de werkgever. 

Voor de externe voorzitter is met de werkgever afgesproken dat deze zich volledig – voor 100% – inzet voor de werkzaamheden binnen het fonds. Vanuit het fonds is de aanvullende compensatie voor de externe voorzitter om die reden vastgesteld op €0.

Het beloningsbeleid is in 2025 geactualiseerd en staat op onze website.

Pensioenfondsen moeten laten zien dat ze de juiste dingen doen om goed te functioneren. Ook moeten ze uitleggen wat ze doen. De Code Pensioenfondsen helpt daarbij. De code stimuleert ‘goed pensioenfondsbestuur’ en beschrijft de breed gedragen algemene opvattingen in de pensioensector over wat ‘goed pensioenfondsbestuur’ inhoudt. Ons fonds rapporteert over de governance aan de hand van deze normen.

In de code staan normen voor ‘goed pensioenfondsbestuur’. De Pensioenfederatie en de Stichting van de Arbeid hebben deze normen samen gemaakt. De Code Pensioenfondsen heeft vijf thema’s die elk zijn onderverdeeld in een aantal normen.

1. Goed zorgen voor het pensioen van belanghebbenden.
2. Goed besturen.
3. Effectief intern toezichthouden en controle uitoefenen.
4. Verantwoording en inspraak organiseren.
5. Effectief functioneren van fondsorganen.

Het bestuur kijkt jaarlijks of het de principes en normen van de Code Pensioenfondsen goed naleeft. Als het nodig is, onderneemt het bestuur actie om de principes en de normen duidelijker en consequenter in het beleid en in het eigen handelen naar voren te laten komen. Per 1 januari 2024 is de herziene Code Pensioenfondsen van kracht geworden, waarmee de Code Pensioenfondsen uit 2018 is vervangen. Deze herziening vond plaats in het kader van de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel. Diverse kernboodschappen uit de Wtp, waaronder het centraal stellen van de deelnemer, zijn in de nieuwe code opgenomen. In dit jaarverslag rapporteert ons fonds volgens de nieuwe richtlijnen.

De Code Pensioenfondsen hanteert het ‘pas toe of leg uit’-beginsel. Het belangrijkste is niet of het bestuur de code naar de letter uitvoert. Het gaat om hoe het bestuur met de intenties van de code omgaat. Er is dus ruimte om af te wijken van de normen. Maar dit moet weloverwogen gebeuren. Als een pensioenfonds redenen heeft om een norm niet na te leven, dan licht het bestuur van het pensioenfonds dit toe. Ons fonds voldoet aan alle normen van de Code Pensioenfondsen.

De rapportagenormen uit de Code Pensioenfondsen

De code nodigt pensioenfondsen uitdrukkelijk uit om bij een aantal normen jaarlijks in verhalende (beschrijvende) zin te rapporteren over de naleving van die norm (dus ook bij naleving van die norm). In deze rapportage gaan pensioenfondsen in op de ervaringen die zij hebben bij het invullen van de norm en de inzichten die zij daarbij hebben opgedaan. Dit betreft de volgende normen:

• Norm 1:          Missie, visie en strategie
• Norm 4:          Kennen van voorkeuren van belanghebbenden
• Norm 34-35:   Diversiteits- en inclusiebeleid

In de onderstaande verwijzingstabel wordt aangegeven in welke specifieke secties van het jaarverslag de relevante informatie of uitwerking van de normen te vinden is. Waar nodig wordt in deze paragraaf aanvullend toegelicht hoe ons fonds de norm invult, zodat zowel de verwijzingen in de tabel als de aanvullende toelichting in de paragraaf duidelijk maken hoe ons fonds invulling geeft aan de normen.

Per 1 juli 2025 hebben de drie bestuursleden die de (pre)pensioengerechtigden vertegenwoordigden hun bestuurstermijn afgerond. Het bestuur bedankt mw. J.J.M. Verhoef, dhr. R.G. Timmer en dhr. F. Lemkes hartelijk voor hun inzet en toewijding in de afgelopen jaren namens ons pensioenfonds.

Tegelijkertijd heeft het bestuur de nieuwe bestuursleden mogen verwelkomen: de heer J. de Winter, mevrouw J.M.A. van Haren en de heer T.J.G.J. Wentink. Zij zijn per 1 juli gestart met hun eerste bestuurstermijn en vertegenwoordigen de (pre)pensioengerechtigden.

Mevrouw Donker en mevrouw Meijerink traden in 2025 af als leden van het Verantwoordingsorgaan.

Per 1 januari 2025 heeft de heer Breek zijn functie binnen de Raad van Toezicht neergelegd, de heer Scheepens heeft hem opgevolgd per 1 juli 2025. 

Het bestuur streeft naar ten minste één man en één vrouw en één lid jonger dan 40 jaar in het bestuur en het verantwoordingsorgaan. Het bestuur heeft een groeiambitie op het gebied van diversiteit die is vastgelegd in het diversiteitsbeleid van ons pensioenfonds. De tabel hieronder geeft een overzicht van de diversiteit van het bestuur, de raad van toezicht en het verantwoordingsorgaan op 31 december 2025. We telden ook de plaatsvervangers mee.

De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) geldt sinds 2018. De AVG wijst pensioenfondsen aan als ‘verwerkingsverantwoordelijke’ van persoonsgegevens. Als verwerkingsverantwoordelijke moeten we expliciet kunnen aantonen dat we voldoen aan de eisen van de AVG.

Naast de gewone, jaarlijks terugkerende uitvragen vonden in 2025 geen (doorlopende) onderzoeken van DNB plaats.

In 2025 kregen we geen waarschuwingen of aanwijzingen van DNB. DNB legde ons ook geen dwangsommen of boetes op. Er werd geen bewindvoerder aangesteld. De bevoegdheidsuitoefening van onze organen was niet gebonden aan toestemming van DNB.

De AFM legde in 2025 geen toezichtsmaatregelen aan ons op.

Van Lanschot Kempen (VLK) is onze fiduciair manager. De fiduciair manager houdt namens ons toezicht op de beleggingsmandaten en beleggingsfondsen van onze externe vermogensbeheerders. Ook adviseert de fiduciair manager het bestuur over het (strategisch) beleggingsbeleid, de portefeuillesamenstelling, het beleid voor maatschappelijk verantwoord beleggen en de selectie en evaluatie van externe vermogensbeheerders. De fiduciair manager treedt op als coördinerend vermogensbeheerder bij de uitvoering van het beleggingsbeleid door de externe vermogensbeheerders. De fiduciair manager is zowel beheerder van de totale beleggingsportefeuille als eerstelijns risicomanager. In deze rol is de fiduciair manager ook verantwoordelijk voor de monitoring en rapportage van de activiteiten van de externe vermogensbeheerders.

Cardano beheert onze derivatenportefeuilles. Deze gebruiken we voor de afdekking van het renterisico en het valutarisico. In de derivatenportefeuille zet Cardano ook kredietwaardige staatsobligaties in, om het renterisico af te dekken. In 2024 werd Cardano overgenomen door Mercer. Als onderdeel van een organisatie met schaalgrootte geeft dat extra ondersteuning in de dienstverlening in de toekomst. Ten behoeve van efficiency in het beheer van de derivatenportefeuille heeft Cardano per 1 oktober 2025 de rol van onderpandmanager overgenomen van Bank of New York

Bank of New York (BNY) is onze bewaarbank (custodian) en beleggingsadministrateur. Daarnaast is BNY verantwoordelijk voor de onafhankelijke performanceberekening en de onafhankelijke monitoring van beleggingsrestricties. De rol van onderpandmanager heeft BNY vanaf 1 oktober 2025 overgedragen aan Cardano.

TKP Pensioen is verantwoordelijk voor de uitvoering van onze pensioenadministratie, financiële administratie, pensioencommunicatie en het klantcontact via de klantenservicedesk.  In 2025 hebben wij de dienstverlening geactualiseerd en afspraken gemaakt over het gewenste serviceniveau, zowel voorafgaand aan als tijdens de transitie naar de nieuwe pensioenregeling in het kader van de Wtp. Daarnaast zijn aanvullende afspraken gemaakt om te voldoen aan de aangescherpte eisen vanuit de DORA-regelgeving op het gebied van cybersecurity en cyberweerbaarheid.

Willis Towers Watson (WTW) is de actuarieel en pensioenjuridisch adviseur van ons pensioenfonds.

Integraal risicomanagement (IRM) is een doorlopend proces dat jaarlijks wordt geëvalueerd met als doel het risicoraamwerk te actualiseren en te verbeteren. 

IRM maakt inzichtelijk of onze strategie, doelstellingen, beleid, activiteiten, interne processen en onze interactie met de buitenwereld tot risico’s en/of gemiste kansen leiden. Het biedt ons inzicht in de mate waarin wij risico’s inschatten, hoe deze zich verhouden tot onze risicobereidheid en op welke wijze wij deze risico’s beheersen. Tegelijkertijd stelt het ons in staat om kansen te identificeren en te beoordelen in hoeverre wij hier effectief op kunnen inspelen.

Ons belangrijkste doel is om een zo goed mogelijk pensioenresultaat te behalen voor de deelnemers, met de ambitie om (in de toekomst) toeslagen te kunnen verlenen. Om dit doel te bereiken, neemt het bestuur weloverwogen risico’s. De risico’s die het bereiken van dit doel kunnen belemmeren, willen we beheersen. Daar is ons risicoprofiel op gericht.

Eind 2025 besloten we de manier waarop we ons renterisico beheersen aan te passen. In paragraaf 2.1.2 lichten we dit toe.

Eind 2025 was de actuele financiële situatie, gemeten in dekkingsgraad, solide. Het eigen vermogen is hoger dan het vereist eigen vermogen.

De risicohouding is de mate waarin we bereid zijn om risico’s te lopen om onze doelen te bereiken. Hoeveel risico we kunnen lopen is ook afhankelijk van de kenmerken van ons fonds.

Onze risicohouding bestaat uit drie onderdelen:

1. Kwalitatieve uitgangspunten
2. Kwantitatieve uitgangspunten op korte termijn (uitgedrukt in het vereist eigen vermogen)
3. Kwantitatieve uitgangspunten op lange termijn (uitgedrukt in het pensioenresultaat en de ondergrenzen van de haalbaarheidstoets).

Het bestuur heeft samen met de sociale partners de beleidsuitgangspunten voor de uitvoering van de pensioenregeling in kaart gebracht. Deze beleidsuitgangspunten zijn de kwalitatieve uitgangspunten voor onze risicohouding. Het zijn ook de belangrijkste uitgangspunten voor beleidswijzigingen.

Het risico op de korte termijn komt tot uitdrukking in de hoogte van de vereiste dekkingsgraad. Onze vereiste dekkingsgraad is 115,2 procent.

We voeren jaarlijks een risicoanalyse uit om de risico’s te beoordelen. Dat doen we op een integrale manier. In de risicobeoordeling beschrijven we elk risico samen met de beheersmaatregelen die tot een acceptabel restrisico leiden. De risico’s die samenhangen met de overgang naar de nieuwe pensioenregeling worden afzonderlijk gemonitord. Deze risico’s zijn onder te verdelen in risico’s die zich kunnen voordoen  vóór, tijdens of na de transitie. De belangrijkste 40 risico’s zijn opgenomen in het implementatieplan van het fonds. De belangrijkste 10 risico’s  die zich kunnen voordoen vóór de transitie zijn hieronder opgenomen. Daarna behandelen we de financiële en niet- financiële risico’s vanuit de jaarlijkse risicoanalyse. 

Het risico als gevolg van het blootstaan aan wijzigingen in marktprijzen van verhandelbare financiële instrumenten binnen de portefeuille. Hieronder vallen naast de veranderingen van marktprijzen en rente onder meer de schommelingen van de marktprijzen en het concentratie- en correlatierisico.

Het risico dat rente veranderingen in de rente door een ontoereikende afstemming tussen rentegevoelige activa en passiva op het gebied van rentelooptijden en rentevoet - leiden tot ongewenste effecten op de balans en het resultaat. 

Het risico dat een debiteur of tegenpartij contractuele of andere overeengekomen verplichtingen -waaronder verstrekte kredieten, leningen, vorderingen, effectengaranties, derivaten, ontvangen garanties- niet nakomt. 

Het risico dat de waarde (omgerekend naar euro) van de beleggingen in vreemde valuta daalt als gevolg van veranderingen in valutakoersen. 

Het risico dat beleggingen niet en/of niet tijdig tegen een aanvaardbare prijs kunnen worden omgezet in liquide middelen, waardoor ons fonds op korte termijn niet aan zijn verplichtingen kan voldoen. Waar de overige risicocomponenten vooral de langere termijn betreffen (solvabiliteit), gaat het hier om de kortere termijn. Dit risico kan worden beheerst door in het strategische beleggingsbeleid voldoende ruimte aan te houden voor de liquiditeitsposities.

Het risico dat inflatie de waarde van de verplichtingen aantast in termen van koopkracht.

Het risico dat de waarde van de beleggingsportefeuille sterk afhankelijk is van één soort belegging.

Het risico dat ons fonds niet aan zijn doelstellingen kan voldoen door waardedalingen in beleggingen als gevolg van prestaties van ondernemingen op het vlak van milieu, sociale aspecten en behoorlijk bestuur (corporate governance).

Het risico dat uitkeringen (nu dan wel in de toekomst) niet gefinancierd kunnen worden vanuit premie- en/of beleggingsinkomsten, als gevolg van onjuiste en/of onvolledige (technische) aannames en grondslagen, bij de ontwikkeling en premiestelling van het product.

Het risico als gevolg van externe veranderingen op het gebied van concurrentieverhoudingen, belanghebbenden, reputatie en ondernemingsklimaat. Maar ook draagvlakvermindering als gevolg van niet-begrijpelijke communicatie of een dreigende verlaging van aanspraken. 

Het risico samenhangend met ondoelmatige of onvoldoende doeltreffende procesinrichting dan wel procesuitvoering. Hieronder vallen onder meer kosten, fraudegevoeligheid, IT-structuren en administratieve verwerking. 

Het risico dat de continuïteit, integriteit en/of kwaliteit van de aan derden uitbestede werkzaamheden dan wel door deze derden ter beschikking gestelde apparatuur en personeel wordt geschaad.

Het risico dat bedrijfsprocessen, informatievoorziening en gegevens, bij ons fonds of bij derden aan wie werkzaamheden zijn uitbesteed, onvoldoende beveiligd zijn, dan wel onvoldoende integer of operationeel ondersteund worden door de IT-omgeving, met mogelijk reputatieschade of financiële schade tot gevolg

Het risico dat de integriteit van ons fonds wordt beïnvloed als gevolg van niet integere en/of onethische gedragingen van de eigen organisatie en uitvoeringsorganisatie(s), medewerkers en directie, het bestuur en (mede)beleidsbepalers, in het kader van wet- en regelgeving en maatschappelijke aanvaarde en door de instelling opgestelde normen.

Het risico dat voortvloeit uit wet- en regelgeving, overeenkomsten, pensioenreglementen en communicatie, waardoor juridische conflicten kunnen ontstaan en waaruit aansprakelijkheden kunnen voortvloeien. 

In 2025 lag de aandacht onder andere op de beheersing van IT- en cyberrisico’s. In onze risicobeoordeling kennen we een bepaalde zwaarte toe aan de risico’s.  In 2025 leidde dat tot het volgende nettorisicobeeld ten opzichte van 2024:

Het omgevingsrisico nam iets toe ten opzichte van 2024. Dit komt vooral door toename in geopolitiek risico en (daaraan gerelateerd) cyberrisico.

De aanhoudende en groeiende geopolitieke onzekerheid uit zich met name in de oplopende internationale spanningen, vooral door het politiek-economische beleid van de Verenigde Staten ten aanzien van de Europese Unie en China. In de eerste helft van 2025 veroorzaakten dreigingen van de Amerikaanse overheid tot aanzienlijke importheffingen en verhoogde schommelingen op de markten.

De toenemende geopolitieke fragmentatie bemoeilijkt bovendien de internationale samenwerking bij grensoverschrijdende thema’s, zoals AI, klimaatverandering en de regulering van crypto-valuta. Deze ontwikkelingen kunnen druk uitoefenen op de financiële markten en de toekomstige beleggingsprestaties.

De financiële positie van het ons fonds bleef solide. Ook in 2025 konden toeslagen worden verleend (zie Kerncijfers).

Alhoewel de financiële situatie zich goed heeft ontwikkeld gedurende het jaar betekent dit niet dat het risico op pensioenverlagingen van de baan is. De waarde van beleggingen kan sterk op en neer bewegen. We kunnen dus niet uitsluiten dat we tijdens de transitie naar de nieuwe pensioenregeling de pensioenen toch nog moeten verlagen.

Om de impact op de beleggingsportefeuille van schommelingen van rentebewegingen te beheersen, heeft ons fonds eind 2024 besloten tot aanpassing van de rente-afdekking per 31 januari 2025. In plaats van een staffel wordt tot het moment van ingang van de nieuwe pensioenregeling het renterisico voor 85 procent afgedekt. Dit is op basis van een kwantitatieve en een kwalitatieve analyse gedaan. Uiteraard houden we rekening met de risicohouding van ons fonds en de risicobereidheid van onze deelnemers. In het huidige 2025-beleid wordt 85 procent afgedekt. Aan het eind van 2025 is deze mate van afdekking nog steeds actueel.

In paragraaf 1.2 lichten we de ontwikkelingen rond de Wet toekomst pensioenen toe. Het bestuur actualiseert periodiek de relevante risico’s voor de implementatie en de uitvoering van de nieuwe pensioenregeling. Deze risico’s stemmen we ook af met de onafhankelijke sleutelfunctiehouder risicobeheer.

Het bestuur heeft in het kader van strategische risico’s vooral gesproken over de implementatie van de Wtp. Op reguliere basis worden de ontwikkelingen binnen ons fonds en de belangrijkste uitbestedingspartijen (TKP, VLK en BNY) besproken. Om grip te houden op de implementatie heeft ons fonds een eigen project ingericht en nemen we deel als adviseur aan het implementatieproject van de sociale partners.

Initieel hadden de sociale partners en ons fonds als ambitiedatum afgesproken om de implementatie 1 januari 2026 te voltooien. In lijn met de afgesproken maatregelen heeft ons fonds de haalbaarheid van deze datum continu gemonitord en kritisch bekeken. Hierbij is rekening gehouden met de afhankelijkheden van onder meer de pensioenuitvoeringsorganisatie, de overige kern-uitbestedingspartijen en adviseurs. Ook is de borging van een zorgvuldige procesgang, waarin alle belanghebbenden  hun rol goed kunnen invullen, in de monitoring betrokken. Dit heeft geleid, in overleg met de werkgever en overige sociale partners, tot het verschuiven van de ambitiedatum met tenminste een jaar.

De wetgever heeft in december 2025 de uiterste datum voor aanpassing van de pensioenregeling door de pensioenfondsen aan de nieuwe wettelijke eisen verplaatst van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Ons fonds streeft er naar uiterlijk op die datum te zijn overgegaan naar het nieuwe pensioenstelsel. Ons fonds zal de haalbaarheid van deze datum continu in de gaten blijven houden en toetsen bij alle betrokkenen. 

Ons fonds stelt een tussentijdse (partiële) eigenrisicobeoordeling (ERB) op als er een grote wijziging in het risicoprofiel van ons fonds voordoet door een veranderde omgeving of strategische besluiten. Het bestuur ziet de implementatie van de Wet toekomst pensioenen als een grote wijziging in het risicoprofiel. De uitkomsten van de risicoanalyses zullen worden opgenomen in het implementatieplan. Het implementatieplan met de onderliggende risicoanalyses en bijbehorende maatregelen worden door het bestuur beschouwd als (partiële) ERB.

De pensioenadministratie krijgt een nieuwe inrichting, passend bij de uitwerking van de Wtp. We volgen de impact op de (kwaliteit) van de uitvoering nauwgezet. 

Geopolitieke ontwikkelingen in 2025 hebben een aanzienlijke impact gehad op de financiële markten. De toegenomen internationale spanningen, met name tussen de Verenigde Staten, China en de Europese Unie, hebben geleid tot een verdere fragmentatie van de wereldhandel en een toename van beschermende maatregelen. Deze ontwikkelingen zijn versterkt door wederzijdse importheffingen, financieel-economische sancties en een groeiende inzet van technologische en industriële autonomie. De handelsoorlog tussen de VS en China staat hierbij centraal. Paragraaf 2.1.4 gaat verder in op de ontwikkelingen in de beleggingsportefeuille en het beleggingsrendement in 2025.

Het jaar 2025 kenmerkt zich daarnaast door ingrijpende ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) en de toenemende dreiging van cyberincidenten voor (semi-)overheidsinstellingen. AI wordt steeds vaker ingezet in bedrijfsprocessen, maar vormt tegelijkertijd een groeiend risico doordat cybercriminelen AI-benutten voor geavanceerdere aanvallen. Ons fonds blijft alert en beoordeelt continu of de genomen beheersmaatregelen voldoende zijn om IT-risico’s, waaronder cybercriminaliteit, effectief te verkleinen of te voorkomen.

In 2024 is de ERB (eigenrisicobeoordeling) bijgewerkt. Het betrof een reguliere aanpassing die tenminste éénmaal in de drie jaar dient plaats te vinden.

De eerstvolgende ERB staat gepland voor 2026. Deze staat vooral in het kader van de implementatie van de Wtp.

De ERB geeft inzicht in de samenhang tussen de strategie van ons fonds, de materiële risico’s die ons fonds kunnen bedreigen, de door het fonds geïmplementeerde risicobeheersmaatregelen, en de mogelijke consequenties hiervan voor het behalen van de doelstellingen van ons fonds. De belangen van de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden staan hierbij centraal. Het gaat tenslotte om het realiseren van een zo goed mogelijk pensioen. Tevens geeft de ERB inzicht in de effectiviteit en doelmatigheid van het risicobeheer. In de ERB zijn verder geen wezenlijke veranderingen doorgevoerd. 

De centrale vraagstelling voor 2026 is onveranderd. Er zijn in de voorbereiding op de ERB geen wezenlijk andere risico's geïdentificeerd. Wel zijn er nieuwe risico’s opgenomen die verband houden met de implementatie van de Wtp en mogelijk toekomstige ontwikkelingen. Bestaande risico's zijn opnieuw beoordeeld en waar nodig zijn aanvullende acties geformuleerd.

In hoofdstuk 3.3.4 Risicobeoordeling staat een uitgebreide toelichting op de blootstelling aan deze risico’s en de beheersmaatregelen die we troffen. Er zijn geen aanwijzingen dat deze beheersmaatregelen onvoldoende waren.

Om onze kosten beheersbaar te houden, maken we steeds de volgende afweging: ‘doen we de juiste dingen, op de juiste manier en op het juiste moment’. Zo zetten we onze middelen zo efficiënt mogelijk in. We zijn continu met onze uitbestedingspartijen in gesprek over de (kosten)ontwikkelingen, zodat we, als dat nodig is, tijdig kunnen bijsturen.

We volgen het niveau van de uitvoering en de bijbehorende kosten. Dat doen we onder andere door naar onze begroting te kijken en offertes te vergelijken.
In 2025 stegen de kosten met 3,5 miljoen euro. Vooral de volgende kosten stegen:

• Kosten pensioenuitvoeringsorganisatie (TKP): De kosten stegen door de jaarlijkse indexatie van de tarieven, door de kosten voor het project datakwaliteit en werkzaamheden gerelateerd aan Wtp.
• Kosten pensioencommunicatie: De kosten stegen door een stijging in communicatie gerelateerde activiteiten (mede ter voorbereiding van Wtp).
• Kosten risicomanagement: De kosten zijn gestegen, mede als gevolg van eenmalige uitgaven voor het implementeren van DORA binnen de organisatie.
• Kosten externe adviseurs: Daarnaast zijn de kosten toegenomen door de inzet van externe adviseurs in het kader van Wtp.

De kosten die ons fonds maakt voor de implementatie van de Wtp waren tot en met 2024 geactiveerd op de balans en kwamen niet tot uitdrukking in de staat van de baten en lasten. In 2025 heeft ons fonds met de werkgever de afspraak gemaakt dat de werkgever eenmalig een bedrag van EUR 3 miljoen betaalt ter dekking van de gemaakte WTP-kosten. Dit bedrag is in 2025 voldaan. Vanaf dat moment worden bedragen die boven dit bedrag uitkomen, verwerkt in de staat van baten en lasten.

We hebben voortdurend aandacht voor de kosten vermogensbeheer. We streven naar evenwicht tussen kosten, risico en rendement. Het bestuur gelooft als langetermijnbelegger te kunnen profiteren van de ‘illiquiditeitspremie’. Illiquide beleggingen beheren vergt meer inspanning en dus meer kosten dan liquide beleggingen. Zoals de Pensioenfederatie aanbeveelt, zetten we de kosten vermogensbeheer af tegen ons gemiddeld belegd vermogen.

In onderstaande tabel zijn de vermogensbeheerkosten inclusief de transactiekosten per deelnemer (inclusief de gewezen deelnemers) over de afgelopen vijf jaar vergeleken met het netto rendement: 

In de jaarrekening staan bij de ‘Beleggingsresultaten risico fonds’ alleen de directe kosten vermeld. Dit is het totaal van de directe kosten vermogensbeheer en de directe transactiekosten. De indirecte kosten vermogensbeheer en de indirecte transactiekosten zijn onderdeel van de per beleggingscategorie vermelde (indirecte) beleggingsopbrengsten.

Transactiekosten zijn de kosten van een beleggingstransactie. Transactiekosten betalen we bijvoorbeeld aan een beurs, effectenmakelaar of custodian. De transactiekosten worden ook wel verrekend in de prijs. Deze impliciete transactiekosten berekenen we op basis van een schatting. Hierbij volgen we de aanbevelingen van de Pensioenfederatie. We relateren de transactiekosten aan het gemiddeld belegd vermogen. Van de totale transactiekosten was in 2025 5,79 miljoen euro impliciet (2024: 5,79 miljoen euro).

We vergeleken de kosten vermogensbeheer, inclusief de transactiekosten, met de kosten van vergelijkbare pensioenfondsen. We gebruikten de rapportage van een externe partij (BELL). BELL baseert de rapportage op de cijfers in de jaarverslagen van de pensioenfondsen. Daardoor vindt de vergelijking altijd met een jaar vertraging plaats. We vergeleken onze kosten in 2022 met die van 21 pensioenfondsen met een belegd vermogen tussen de 2 en 16 miljard euro. Om de kosten goed te kunnen vergelijken, herrekende BELL de kosten van die 21 pensioenfondsen, met als uitgangspunt dat zij op hoofdniveau dezelfde beleggingsmix hebben als wij.

De kosten vermogensbeheer, inclusief de transactiekosten, van de peergroep waren 0,44 procent van het gemiddeld belegd vermogen. Onze kosten vermogensbeheer, inclusief de transactiekosten, waren 0,68 procent. Ons overrendement was 0,25 procent tegen -0,44 procent van de peergroep.

De vermogensbeheerkosten van de meeste beleggingscategorieën waren vergelijkbaar met of lager dan het marktgemiddelde. Alleen onze vermogensbeheerkosten van de categorie private markets lagen boven het gemiddelde van de meeste andere pensioenfondsen. Ons hoge overrendement (7,7 procent tegen 1,2 procent bij de peergroep) maakte deze hogere kosten meer dan goed. 

Het bestuur heeft een beoordeling uitgevoerd en concludeert dat het niveau van de vermogensbeheerkosten in lijn is met ons beleggingsbeleid en de rendementen die daarmee worden behaald.

Amsterdam, 28 mei 2026